تبلیغات
دانستنیهایی مفید ازهمه جا ،از همه چیز ،برای همه - آیا می دانید بیماری ایدزچیست وچگونه می توان پیشگیری كرد؟
  • تعداد مطالب :
  • آخرین بروزرسانی :
  • تعداد افراد آنلاین :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :

entry آیا می دانید بیماری ایدزچیست وچگونه می توان پیشگیری كرد؟

ایدز


پیشگفتار:

جامعه پزشكی بزرگترین پیروزی خود را در نیم قرن اخیر، ریشه كنی آبله و فاجعه آمیزترین شكست خود را بروز بیماری «ایدز» می‌داند.

بدون شك بزرگترین بلای جامعه بشری پس از جنگ جهانی دوم، جهانگیری «ایدز» می‌باشد. با وجود اینكه اولین موارد بیماری در آمریكا بروز كرد، ظرف مدت كوتاهی گزارشاتی در اروپا، آفریقا و نهایتاً آسیا، بیانگر گستردگی این بیماری جنجال برانگیز بود و امروز كلیه كشورهای جهان آلوده به ویروس ایدز هستند،

اگر چه برخی از آنها بعلت عدمن امكانات تشخیصی یا سیاست استتار، وجود آلودگی را منعكس نموده‌اند. كلمه «ایدز» AIDS حروف اول نام انگلیسی این بیماری و به مجموعه نشانه های نقص سیستم ایمنی اكتسابی بدن اطلاق می‌گردد.

(ACQUIRED IMMUNO DEFICENCY SYNDROME)

مواد اولیه بیماری در سال 1981 در ین چندهم جنس باز، در آمریكا گزارش شد. در آن زمان رسانه های گروهی، مردم را از بروز بیماری مهلكی كه در بین هم جنس بازان ظهور كرده، آگاه نمودند مدت كوتاهی هم تصور می‌رفت كه این بیماری نوعی نقص ایمنی مربوط به هم جنس بازان است و به GRID معروف شد. دیری نگذشت كه مواردی در بین معتادین تزریقی و دریافت كننده‌های فراورده‌های خونی (به خصوص هموفیل‌ها) گزارش شد و بروز موارد در بین افراد عادی بخصوص در قارة آفریقا مؤید این مسئله شد كه عامل بیمای مسری بوده و راه سرایت برقراری تماس جنسی، چه از نوع عادی و چه از نوع هم جنس بازی، و تزریق خون و فرآورده‌های خونی آلوده می‌باشد.

از زمانی كه حدس زدند عامل ایدز مسری است، دانشمندان در صدد یافتن آن بودند و بالاخره در سال 1983 ویروسی كشف شد كه نهایتاً به نام ویروس نقص ایمنی انسانی یا HIV:

(HUMAN IMMUNODEFICIENCY VIRUS)

به عنوان عامل بیماری به جهان معرفی شد. در سال 1985، بر خلاف تصور همگان كه این بیماری را مختص هم جنس بازان و معتادین تزریقی یا منحصر به كشورهای غربی می‌دانستند. مشخص شد كه «ایدز» هیچگونه نژاد، مرز، كشور، جنس و سنی را در امان نمی‌گذارد. اولین موج همه‌گیری در آمریكای شمالی و اروپای غربی، دومین موج آن در آفریقا و آمریكای جنوبی، سومین موج در خاور دور و اروپای شرقی و نهایتاً چهارمین موج قرار است از حدود سال 1995 در خاور میانه و آسیای مركزی ظاهر گردد.

راه های سرایت:

ویروس مولد «ایدز» (HIV) از سه راه از غدد آلوده به شخص سالم منتقل می شود:

1ـ بر قراری تماس جنسی با فرد آلوده: 80ـ70% موارد در جهان از این طریق آلوده شده‌اند كه تنها 6/1 آن در بین گروه هم جنس بازان بوده است.

2ـ استفاده از خون و فرآورده های خونی آلوده: پیوند اعضاء و نسوج آلوده از ابزار آلوده به خون (سرنگ، سوزن لوازم خال كوبی، ختنه، سوراخ كردن گوش، تیغ سلمانی )

3ـ مادر آلوده به كودك، قبل از زایمان و بعد از تولد:

علیرغم جدا سازی وییروس «ایدز» از بسیاری از ترشحات بدن مانند خون، ترشحات جنسی، مردانه و زنانه، بزاق، ادرار اشك، عرق، شیر مادر، مایعات جنب، مخاع مغزی انخاعی سرایت در اثر تماس با اتمام آنها صورت نمی‌گیرد و تنها خون، ترشحات جنسی مردانه و زنانه و شیر مادر عامل انتقال هستند. چون ویروس ایدز نمی‌تواند بمدت طولانی در محیط خارج بدن، به حیات خود ادامه دهد، تماس‌های آلوده مادی در محیط كار، اجتماع و مدرسه باعث انتقال نمی‌شود. این ویروس از راه از دست دادن، بغل كردن، روبوسی، ظروف غذا خوری، عطسه، سرفه، گوشی تلفن، دستگیره در، استخر شنای عمومی، توالت عمومی و حشرات قابل سرایت نیست.

سیر و علائم بالینی:

مرحله اول (عفونت حاد): در صورتی كه تعداد كافی ویروس «ایدز» وارد بدن فردی بشود، 70ـ50% موارد بعد از چند هفته، علائم حادی بشكل تب، گلو درد، بزرگی غدد لنفاوی، درد مفاصل و عضلات، سر درد، ضعف و بیحالی، بی اشتهائی، كاهش وزن، تهوع، استفراغ، اسهال و گاهی تظاهرات عصبی متنوع ظاهر می‌گردد. این علائم شباهت كاملی با بسیاری از بیماریهای عفونی دیگر داشته و چون خود بخود ظرف 2ـ1 هفته بهبودی حاصل می‌گردد، كمتر اتفاق می افتد كه بیماری در این دوره تشخیص داده شود.

مرحله دوم (بدون علامت):

 پس از بهبودی خود به خودی از علائم مرحله حاد بیمار وارد مرحله بدون علامت می‌شود كه بر حسب نوع ویروس آلوده كننده از 10 تا 17 سال طول می كشد. در این مدت شخص آلوده هیچگونه علامتی از خودنشان نمی دهد

واكسن:

تلاشهای زیادی در جهت كشف واكسن علیه ایدز در جریان است و تعدادی واكسن تجربی در بین افراد داوطلب مورد آزمایش قرار گرفته است ولی تا كنون واكسن مؤثری به بازار عرضه نشده است.

 

ابعاد فاجعه در جهان:

طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت حدود 28 میلیون نفر در سراسر جهان آلوده با ویروس ایدز شده اند كه پراكندگی آن بشكل زیر است.

آفریقای زیر صحرا.                   19 میلیو.ن نفر

آمریكای جنوبی                               2 میلیون نفر

جنوب شرقی آسیا                            5 میلیون نفر

آمریكای شمالی                               2/1 میلیون نفر

اروپای غربی                         640هزار نفر

خاور میانه و شمال آمریكا           220 هزار نفر

در بین این افراد 956/396/1 نفر به مرحلة نهائی بیماری ایدز رسیده‌اند ولی به علت عدم وجود امكانات تشخیصی و نقص سیستم گزارش دهی در اكثر كشورها، به خصوص كشورهای در حال توسعه، به تضمین این سازمان تعداد موارد ایدز در جهان حدود 8/8 میلیون نفر است.. به پیش بینی سازمان جهانی بهداشت تا سال 2003 میلادی، حدود 50ـ40 میلیون نفر آلوده به ویروس در دنیا وجود خواهند داشت كه 90% آنها در كشورهای جهان سوم خواهند بود. به علاوه 10 میلیون كودك، بعلت از دست دادن والدین خود در اثر ایدز، یتیم خواهند شد.

ایدز در ایران:

با جهانگیر شدن ایدز و شناخت انتقال راه‌های ویروس آن، اولین كمیتة فنی و اجرائی مبارزه با ایدز با شركت عده‌ای از محققین و كارشناسان دانشگاه تهران، سازمان انتقال خون و انستیتو پاستور ایران در سال 1365 تشكیل گردید. این كمیته اقدام به تجهیز آزمایشگاه، جهت آزمایش خون افراد خون دهنده، از نظر پادتن ضد ویروس ایدز نمود.

بیماری را بروز نمی دهد و ظاهراً كاملاً سالم است ولی برای دیگران آلوده كننده می‌باشد. این مرحله نزد كودكان كوتاهتر است.

مرحله سوم (بزرگی غدد لنفاوی منتشر و پایدار): این مرحله غدد لنفاوی بزرگ شده (نیم تا دو سانتی متر) به شكل قرینه، بدون درد با قوام لاستیكی در بیش از دو نقطه از بدن ظاهر شده و حداقل 3 ماه باقی می‌ماند.

مرحله چهارم (مرحله قبل از ایدز و مرحلة نهائی ایدز): قبل از بروز علائم نهائی ایدز در بیمار عوارضی ظاهر می‌شود كه اصطلاحاً به آن علائم مربوط به ایدز یا كمپلكس ایدز گویند و شامل اسهال (به مدت بیشتر از یك ماه) تب (به مدت بیشتر از یك ماه)، كاهش وزن بیشتر از وزن سابق، عرق ریزش شبانه، خستگی، بی‌حالی . ضعف است. این مقدمه را استقرار كامل ایدز كه پایان طیف بیماری می‌باشد به حساب می‌آورند.

در نهایت بعلت كاهش شدید قدرت دفاعی بدن، شخص مستعد به ابتلاء به بسیاری از عفونت های فرصت طلب و سرطانها می‌شود كه علائم بسیار متنوعی دارند و در نهایت فرد را از پای در می‌آورد.

كلمة ایدز به مرحلة نهائی آلودگی بخه ویروس ایدز اطلاق می‌شود كه در حدود 25% افراد پس از 5 سال از ورود ویروس، در حدود 25% پس از 10 سال از ورود ویروس و در حدود 25% پس از 15 سال ورود ویروس به بدن ظاهر می‌گردد یعنی در مجموع 75% افراد آلوده پس از 15 سال به مرحله نهایی ایدز می‌رسند. علل این اختلاف را در نوع ویروس، راه ورود آن، میزان ویروس وارد شده و ضعیت قبلی سیستم ایمنی میزبان، وجود عفونت های همزمان، وضع تغذیه و بهداشت و اید زمینه‌های ژنتیك می دانند.

پس از رسیدن به مرحله نهایی ایدز، متوسط طول عمر در بالغین 2 سال است و بیمار نهایتاً به علت یكی از عفونت های فرصت طلب یا سرطانها فوت خواهد كرد.

تشخیص:

به منظور تشخیص آلودگی به ویروس ایدز، روش رایج، بررسی پادتن های ضد ویروس در خون افراد مشكوك است كه متأسفانه پیدایش آنها بین 2 تا 12 مغتی (گاهی تا 6 ماه بیشتر) طول می‌كشد. در این فاصله می‌توان از روشهای گرانتر، مشكل تر و اختصاصی‌تر برای جستجوی پادتن ویروس استفاده كرد كه امكانات آزمایشگاهی آن فقط در برخی از كشورهای دنیا موجود است.

درمان:

متأسفانه تا كنون علاج قطعی برای این بیماری كشف نشده است. اولین داروی ضد ویروسی كه در سال 1987 علیه آن كشف شد آزید وتیمیدین (AZT)  نام دارد كه فقط پیدایش علائم ایدز را به تأخیر می‌اندازد و علاوه بر داشتن عوارض زیاد پس از مدتی ویروس نسبت به آن مقاوم شده و به عنوان درمان قطعی به كار نمی‌رود.

به دنبال بررسی‌های انجام شده تا تاریخ 1/10/1379 تعداد 513 مورد آلوده به ویروس ایدز در ایران گزارش شده كه 154 نفرشان به مرحلة نهائی ایدز رسیده  و در بین آنها 129 نفر فوت نموده‌اند.

حدود 34% از آلوده شدگان از طریق استفاده از خون و فراورده‌های خونی آلوده و حدود 53% از آلوده شدگان از طریق تماس جنسی نا مشروع آلوده و حدود 12% از آلوده شدگان از طریق مادر به كودك آلوده و گرفتار شده‌اند.

پیشگیری:

1ـ به منظور پیشگیری از سرایت بیماری از راه تماس جنسی، بهترین راه پایبندی به اصول اخلاقی و خانوادگی، وفاداری به همسر و عدم بی بند و باری است. استفاده از كاندوم می تواند تا حدی از انتقال این ویروس جلوگیری كند.

2ـ در حال حاضر تنها راه پیشگیری از سرایت آلودگی از مادر به فرزند، عدم بارداری زنان آلوده می باشد.

3ـ با كنترل خون و فراورده های خونی، اتصال سرایت آلودگی از این راه بسیار بعید است.

4ـ از آنجائیكه كلیه ابزار آلوده به خون نیز می تواند عامل سرایت باشد، باید حتی الامكان ابزار یكبار مصرف (سرنگ، سوزن) به كاربرد و هرگز از مسواك و تیغ ریش مشترك استفاده نكرد.

كلیه ابزارها كه به نحوی با خون یا ترشحات بدن آلوده شده‌اند باید كلاً ضد عفونی شوند.

 

برچسب ها :ایدز ,عفونت حاد ,غددلنفاوی ,ویروس ,پیشگیری ,سرایت ,

author نوشته: سعید طهماسبی دهكردی date تاریخ: یکشنبه 4 بهمن 1388 date نظر